FOTONIEUWS

Gedenkteken Franse militairen 1794 bastion Baselaar 's-Hertogenbosch - 9 oktober 2015

Bastion Baselaar bij parkeergarage Sint-jan

Ter gelegenheid van de onthulling van een gedenkteken op bastion Baselaar werd in het Groot Tuighuis een bijeenkomst gehouden. Harrie Boekwijt van de BAM gaf een historisch overzicht van de gebeurtenissen die die hiertoe de aanleiding waren.
In 1794 werd 's-Hertogenbosch door het Franse leger onder leiding van generaal Pichegru veroverd op 9 oktober na een beleg van enkele weken. Ook in Den Bosch begon toen de Franse tijd en de Bataafse republiek die duurde tot 1813. Het was een strenge winter waardoor Pichegru en zijn troepen makkelijker over de bevroren waterwegen de tocht naar het noorden konden voortzetten. De kou zorgde voor veel sterfgevallen. Harrie Boekwijt vindt dat het in die tijd moeilijk te bepalen was wie vijand, vriend, mede- of tegenstander was. In ieder geval verdienen de gestorven Franse militairen ons respect, hij eindigde daarom met een variant op een Franse spreuk: Liberté, Égalité, Fraternité, même dans le mort.
Ronald van Genabeek vertelde daarna over de toevallige vondst van een groot aantal skeletten op bastion Baselaar in 2011 toen daar een boom verplaatst moest worden. De skeletten bleken uit de tijd van de belegering in 1794 en kort daarna te komen, vermoedelijk allemaal van Franse soldaten. Een aantal hadden oorlogsverwondingen, bij een enkeling werd nog een kogel gevonden (7 in totaal), maar ook steekwonden waren herkenbaar. Ook infectieziekten waren als doodsoorzaak aan te wijzen. DNA-onderzoek wees uit dat de skeletten inderdaad afkomstig waren van Fransen, een tweetal kwam zelfs uit het Alpengebied. Er werden geen uniformen gevonden, slechts enkele sluitspelden zoals die aan hemden (ziekenhuishemden of doodshemden?) zaten. Dat de personen verzorgd waren bleek uit dat er een aantal geamputeerde ledematen gevonden zijn.
De lijken lagen slordig over elkaar, de voeten niet allemaal aan een kant, het lijkt of de doden haastig in dit kleine massagraf gegooid zijn.
Onderzoekster (fysisch antropoloog) Constance van der Linde en kraanmachinist/archeoloog Patrick telden 67 skeletten en pas onlangs werd duidelijk dat het er 68 waren. Op het geplaatste gedenkteken staat het aantal dus verkeerd.
Constance van der Linde gaf aan wethouder Huib van Olden het onderzoeksrapport aan die het aanbood aan de Franse Consul-Generaal mevrouw C.M. Vasak.

Zij hield met behulp van een tolk een toespraak over de band tussen Frankrijk en Nederland. Aan de wethouder gaf zij een boek dat verpakt was met een lint dat in het Frans "bolduc" heet, dat is in Frankrijk de naam voor 's-Hertogenbosch.

Vervolgens werd er een tocht gehouden naar bastion Baselaar waar vlakbij de ingang van de nieuwe parkeergarage* het massagraf gevonden is. Daar werd een gedenkteken onthuld voor de 68 Franse militairen die er begraven lagen. een ensemble van de Koninklijke Harmonie speelde het Franse en Nederlandse volkslied. Aanwezig waren onder meer een kolonel van het Franse leger en de consul van Marokko. De tekst op de steen is in het Nederlands en het Frans. De afbeelding stelt Marianne voor, het symbool voor Frankrijk.

(c) 2015 Gerard Monté

 

Op woensdag 14 oktober gaf Constance van der Linde in het Groot Tuighuis aan groepen geïnteresseerden aan de hand van de archeologische vondsten uitleg over het onderzoek op de skeletten en de resultaten die het heeft opgeleverd. (13-16 uur) Er lagen ook enkele van de gevonden kogels.

 

*Naschrift:

Bij het uitgraven van de grond voor de nieuwe parkeergarage zijn in de grond van 9 meter diepte dierlijke resten en werktuigen van een Neandertaler-kamp gevonden. Ook een stuk schedel, dat nog onderzocht wordt, het zou mogelijk de eerste menselijk vondst in Nederland uit de tijd van de Neandertalers zijn.